Maxim Gorki – De Moeder

In afwachting van de nieuwe vertaling van ‘De Moeder’ heb ik de vertaling uit 1928 gelezen; die van Gerard Vanter. Als je eenmaal in het verhaal zit is zo’n oude vertaling van een boek uit 1906/7 wat mij betreft helemaal geen bezwaar.

Het is een ontroerend boek over een vrouw, inderdaad, de moeder. Aan het begin van de roman overlijdt haar man en daarmee is ze dan verlost van een hoop ellende. Haar zoon Pawel blijkt dan al tot over zijn oren in revolutionaire activiteiten te zitten. Er komen kameraden aan huis in het voorstadje waar ze wonen en de moeder luistert mee, schenkt thee en raakt een beetje betrokken. Ze vindt het ook allemaal van die aardige mensen. Op zeker moment wordt Pawel gevangengenomen en neemt zijn moeder zijn klus in de fabriek over: het uitdelen van pamfletten onder de arbeiders. Pawel wordt weer vrijgelaten maar tijdens een 1 mei optocht weer opgepakt. Ondertussen reist de moeder naar het platte land om daar ook lectuur uit te delen. Er volgt een rechtzaak en Pawel wordt met anderen verbannen naar Siberië. Wanneer de moeder met een koffer pamfletten met de redevoering van tijdens de rechtszaak op het station staat om de stad te verlaten ziet ze dat er spionnen zijn en weet ze dat ze gepakt gaat worden. Ze gebruikt de gelegenheid om snel pamfletten uit te delen en de mensen toe te spreken. En dan wordt ze met harde hand onderbroken.

Een misschien wat al te zoete, belerende en stereotype roman. Aan de andere kant is het toch een bijzonder boek als je bedenkt dat dit geen sovjetpropaganda is. Die Sovjetunie was er helemaal nog niet. De roman is een weerslag van de revolutionaire gisting aan het begin van de eeuw en dat maakt het boek toch interessant.

Een vergelijk met de nieuwe vertaling zit er nog niet in. Dat volgt misschien nog. Ik ben benieuwd of de distantie die de oude vertaling met zich meebrengt met de nieuwe helemaal verloren zal zijn. Immers, in tijd zat de vertaling niet lang na het boek. Dat boek is geschreven in de taal van 1906. Dat is naar ik aanneem een wat ouderwets soort Russisch. Zal dat verloren gaan in de nieuwe vertaling? Of toch niet? Ik ben benieuwd.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s