Andrej Platonov – De bouwput

Dit is een bijzonder boek om minstens twee redenen.

Platonov (1899-1951) was schrijver in de nog betrekkelijk jonge Sovjetunie en hij heeft een novelle, tsja, wat is dit eigenlijk, geschreven waarin hij de vorming van de socialistische samenleving en vooral de collectivisatie belachelijk maakt. ‘De Unie raakt alleen maar achterop met dat geslampamper van jou. De hele regio had al lang in de kollektivisatie gegooid kunnen zijn, en jij zit nog maar steeds met één kolchoze te tobben (158).‘ Het is een wat plotloos verhaal dat begint met Wosjtsjev die zijn baan in een machinefabriek is kwijtgeraakt. Hij raakt betrokken bij de bouw van een proletarisch gebouw. Ze komen vooralsnog niet verder dan een enorme bouwput. In een naburig dorp moet de collectivisatie ter hand worden genomen en daarvan wordt verslag gedaan. Het komt redelijk absurd over. Uiteindelijk wordt de bezittende klasse op een vlot gezet om de rivier af te zakken tot ze bij zee zijn.

De tweede reden waarom dit boek bijzonder is, is gelegen in het feit dat het geschreven is in de tijd van die collectivisatie. Niet dat het een verslag is. Toch komen taal en beleving uit dezelfde tijd en dat komt anders over dan wanneer we vandaag een verhaal over die collectivisatie zouden schrijven. Wat ook bijzonder is, is het feit dat, hoewel dit boek niet gepubliceerd kon worden in die tijd, Platanov zelf niet ten onder is gegaan in de orgie van zuiveringen die tijdens de jaren ’30 heeft plaatsgevonden.

Het boek is als een droom. De structuur is onvast en er is geen duidelijke hoofdpersoon. Er gebeuren soms onbegrijpelijke dingen. Wie wakker wordt na het dromen van deze droom weet dat het socialistisch ideaal en die collectivisatie niet van de grond gaan komen.

Ik heb de uitgave uit 1990 van van Oorschot vertaald door Kees Verheul gelezen.

 

 

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s