Isaak Babel – Odessa en Rode Ruiterij

De verhalen van Babel zijn in 2013 opnieuw door van Oorschot uitgegeven in de vertaling van Joke Slofstra. Een prachtig deel uit de Russische Bibliotheek. Ik heb dat boek geleend van de biep terwijl ik zelf de uitgave van Meulenhof heb, de vertaling van Charles Timmer en  Peter Zeeman.

Het is een universum op zich, die verhalen van Babel. In ‘Vehalen uit Odessa’ gaat het over de Joodse en vaak geweldadige zelfkant van de stad. Sommige personen komen terug. Er ontstaat een levendig beeld dat wordt opgeroepen door een bijzondere taal die soms werkt als een gedicht. Dat komt vooral door de vergelijkingen. Bij andere schrijvers kunnen die heel vergezocht over komen en soms zelfs afbreuk doen aan het geheel. Bij Babel helpen ze mee aan de betovering. ‘Aan het stuur van zijn auto zat hij kaarsrecht, hoe dreigend de omstandigheden ook waren, met de houten roerloosheid van een prediker op de kansel (Slofstra 124)’.

Het zijn verhalen met dikwijls wrede wendingen. In de verhalen uit Odessa komt die wreedheid uit een onderwereldachtige omgeving. In de ‘Rode Ruiterij’ zijn we in 1920 aan het westfront en maken we allerlei schokkends mee. Het zijn zorgvuldig geboetseerde verhalen waar je heel rustig doorheen moet. En dan kom je ook tal van verwijzingen naar de zon of de maan tegen. ‘ Oranje zon als een afgeslagen hoofd’, ‘de stervende zon blies zijn laatste roze adem de lucht in’, ‘De gloed van de zonsondergang spoelde over hem heen, frambozerood en onwerkelijk als de naderende dood’ en ‘Aan de hemel dooft de schele lantaarn van de provinciale zon…’ O ja, wat dacht je van de ‘Maan als een brutale splinter’. Vergelijkingen die de sfeer van de verhalen onderstrepen.

De verhalen zijn niet plotloos, maar zeker ook niet zo plotgedreven als die van Stephan Zweig, Babels Oostenrijkse tijdgenoot. Soms zijn het sfeertekeningen. En die sfeer is als gezegd vaak wreed, treurig, armoedig en Joods. Verhalen als die van Borges om je heel snel naar een zonderlinge wereld te verplaatsen. Ik noem Borges vooral omdat hij in sommige verhalen ook heel geweldadig kan overkomen.

 

 

 

 

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s