Hans Rosling – Factfulness

Een boek uit 2018 – kakelvers dus – met als doel de belangrijkste feiten over de wereld onder ogen te zien, iets wat volgens de schrijvers lang niet altijd gebeurt, en daarnaar te handelen. Een boek tegen redeneren vanuit de onderbuik, zwammen uit de nek en snelle conclusies.

De basis is het besef van:
1.Het feit dat we niet te maken met een ontwikkelde wereld en een onderontwikkelde wereld, maar met vier stadia van inkomensontwikkeling.

I Met een inkomen tot $ 2,- per dag – 1 miljard mensen; schrijnenede armoede
II Met inkomen tot $ 8,- per dag – 3 miljard mensen
III Met een inkomen tot $ 32 per dag – 2 miljard mensen
IV Met een inkomen boven $ 32 per dag – 1 miljard mensen

2. De verdeling van de wereldbevolking, of zoals werd gezegd, de pincode van de wereld is 1114. Amerika’s 1miljard, Afika, 1miljard, Europa 1 miljard, Azië 4 miljard. De verwachting is dan dat in 2040 in Afrika en Azië er mogelijk een miljard bij is gekomen.

Het boek heeft binnen beide kaften heel aardige illustraties die bovenstaande duidelijk maken. Achter het boek gaat trouwens een organisatie schuil. http://Www.gapminder.org. Een andere leuke plek om te kijken is http://www.dollarstreet.org.

Verder gebeuren er twee dingen. In de eerste plaats zijn er vragen over de wereld die door het boek heen behandeld worden. Steeds weer wordt aangetoond dat allerlei geïnformeerde groepen mensen moeite hebben deze vragen een beetje correct te beantwoorden. Zomaar wat kiezende apen deden het vrijwel steeds beter. Hier komen ze:

1 Hoeveel meisjes ronden in lagelonenlanden de basisschool af?
A: 20% B 40% C 60%

2. Waar leeft de meerderheid van de wereldbevolking?
A: In lagelonenlanden B In middeninkomenlanden C In landen met een hoog inkomen

3. Het deel van de wereldbevolking dat in extreme armoede leeft (I) is…
A bijna verdubbeld B Min of meer gelijk gebleven C Bijna gehalveerd

4. Wat is de levensverwachting wereldwijd
A 50 jaar B 60 jaar C 70 jaar

5 Op dit moment zijn er 2 miljard kinderen in de leeftijd tot 15 jaar. Hoeveel zijn er volgens de VN in het jaar 2100?
A 4 miljard B 3 miljard C 2Miljard

6. Volgens de VN zal de wereldbevolking in het jaar 2100 zijn gegroeid met 4 miljard mensen. Wat is de belangrijkste oorzaak? (Deze vond ik een beetje onduidelijk…)
A Er zullen meer kinderen zijn. B Er zullen meer volwassenen zijn. C. Er zullen meer ouderen zijn

7. Hoe veranderde het aantal doden als gevolg van natuurrampen?
A Het verdubbelde B het bleef ongeveer gelijk C Het nam af met ongeveer de helft

8 Deze vraag gaat over de verdeling van de wereldbevolking. Daar hoort een plaatje bij dat ik nu even achterwege laat.

9. Hoeveel 1-jarige kinderen zijn er gevaccineerd wereldwijd?
A. 20% B 50% C 80%

10 Wereldwijd hebben 30-jarige mannen gemiddeld 10 jaar op school doorgebracht. Hoe zit dat bij vrouwen?
A 9 jaar B 6 jaar C 3 jaar

11. In 1996 stonden tijgers, zwarte neushoorns en reuzepanda’s op de lijst van bedreigde diersoorten. Hoeveel zijn er nog steeds bedreigd?
Á 2 B 1 C Geen

12 Hoeveel mesen hebben er wereldwijd toegang tot iets van electriciteit?
A 20% B 50% C: 80%

13 Klimaatexperts verwachten dat de gemiddelde temperatuur op aarde
A zal stijgen B gelijk zal blijven C Zal dalen

En dan de goede antwoorden: 1C 2B 3C 4C 5C 6B 7C 9C 10A 11C 12C 13A
En daar zaten waarschijnlijk verrassingen bij.

In de rest van het boek komt de schrijver hier steeds op terug en worden er valkuilen behandeld zoals een veel te negatieve kijk op de wereld (immers, vrijwel alles wordt beter, hoewel soms langzaam), de neiging vanuit angst te denken en te handelen, te generaliseren, te denken dat het nu eenmaal zo is en zal blijven, te willen handelen vanuit urgentie, anderen de schuld willen geven en het kijken vanuit slechts één perspectief. Ziezo, dat was een overdreven lange zin.

De 5 grote gevaren die de schrijver ziet, ook al wil hij eigenlijk heel optimistisch zijn:
Een pandemie, financiële ineenstorting, een wereldoorlog, klimaatverandering en extreme armoede.

Dan nog wat prikkelende opmerkingen:
Culturele en religieuze stereotypen helpen niet om de wereld te begrijpen.
Ook zonder de 1 kind-politiek van China was daar het aantal kinderen afgenomen naar twee
De invloed van de RK- kerk op het aantal kinderen in Afrika is er niet. Dat is daar ook ongeveer 2.
Mensen in schrijnende armoede (I) hebben de neiging meer kinderen te krijgen. Ontwikkeling naar II heeft dus een remmende invloed op de groei van de wereldbevolking.
Zoek naar de verschillen binnen groepen
Zoek naar overeenkomsten met andere groepen
Pas op voor de meerderheid. Is dat 51% of 99%?
Pas op voor levendige voorbeelden. Kunnen uitzonderingen op een regel zijn
Hoed je voor de vergelijking van zowel gemiddelden als extremen
Heel veel gaat er beter en werd minder: legale slavernij, olieverspilling, de prijs van zonnepanelen, het aantal nieuwe HIV infecties, Kindersterfte, oorlogsslachtoffers, doodstraffen, loodvrije benzine, slachtoffers van vliegtuigongelukken, kinderarbeid, doden door natuurrampen, vermindering kernkoppen, waterpokken, ozon, honger. Wat meer werd: beschermde natuur, vrouwenkiesrecht, wetenschappelijke publicaties, oogsten, geletterdheid, meisjes op basisscholen, spreiding electriciteit, mobiele telefoons, water, internet, vaccinatie

Het boek is vlot leesbaar. Het is luchtig, maar niet oppervlakkig. Een pleidooi om achter betrouwbare data aan te gaan (CBS, VN…), en die data betrouwbaar te verwerken.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s