Diarmaid Macculloch – Roformation; Europe’s house devided 1490-1700

Een dikke Penguin met betrekkelijk kleine lettertjes. Desalniettemin een prachtig boek uit 2003. Eigenlijk is het een geschiedenis van Europa in de 16e en 17e eeuw met wat extra aandacht voor reformatie en contra-reformatie. Het is niet mogelijk naar Europa in deze periode te kijken zonder ook naar wat er in de kerken gebeurde omdat de kerk, komend uit de Middeleeuwen, gewoon een enorm belangrijke rol speelde. Of je het leuk vind of niet, je kan er niet omheen.

In dit boek ga je er zeker niet omheen, maar dat maakt het niet tot saaie stof. Deze Macculloch kan het allemaal smaakvol en soms grappig vertellen en probeert het beeld heel breed te houden. Dat begint al met het voorspel. Natuurlijk noemt hij Wiclyfe en Hus – ik wist niet dat er een link was tussen deze bewegingen – maar hij noemt ook andere hervormingsneigingen binnen de kerk van vóór 1517. Bij het voorspel hoort ook de renaissance, de pest, de strijd tegen het Ottomaanse rijk en de Islamangst.

En dan is er aandacht voor de politiek, de Habsburgers met Karel V en Philips II, Engeland met Hendrik de VIII, zijn opvolgers waar onder Elisabeth I en Jacobus, de tijdgenoot van Shakespeare en de man van de King James Version. Frankrijk en de Hugenoten komen natuurlijk aan bod met de Bartelomeüsnacht (1572), het edict van Nantes (1598) en het einde ervan onder Lodewijk XIV.

Het aardige is dat de focus niet op de Nederlanden ligt, maar er is toch ook veel gedetailleerde aandacht voor de rol die deze streek speelde. Zo was Amsterdam samen met Londen toch wel een plaats waar je terecht kon met rare meningen, uiteraard tot op zekere hoogte en afwijkende sexuele voorkeuren. En dat brengt me tot het laatste deel van het boek, Patterns of life, waarin het levensgevoel aan de orde komt en dus ook – naast merkwaardige heksenmanie – sexualiteit.

En dan heb ik het nog niet gehad over ontwikkelingen in Polen en Transsylvanië, over de Dertigjarige oorlog, de grote invloed van Erasmus, de synode van Dordrecht, de anabaptisten, Cromwell, de Toestanden in Spanje, Schotland en Ierland of de nieuwe koloniën in wat later de VS is geworden…

Dan nog een toevoeging een paar maanden nadat ik dit boek uit had. In het Amsterdamse ABC trof ik Christendom destroyed; Europe 1517-1648, door Mark Greengrass. Ik ben er bladerend en lezend doorheen gegaan. Het is duidelijk dat dit boek voor een groot deel over dezelfde periode gaat. Natuurlijk is het ook weer anders, worden er andere details besproken en zo is het een heel prettige aanvulling.

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s