Joseph Roth – Joden op drift

Een mooi gemaakt boekje, in 2016 uitgegeven door Bas Lubberhuizen; een vertaling van Els Snick (wie anders?).

In 1927 had Roth het boekje Juden auf Wanderschaft uitgegeven en in 1937 is het opnieuw gereedgemaakt met de bijgevoegde nawoorden en een aanvulling wat betreft het hoofdstuk over joden in de Sovjet-Unie, waarin Roth veel te positief was geweest omdat de grote terreur van Stalin nog moest volgen. Els Snik heeft de verzie van ’27 gebruikt maar wel de nawoorden uit ’37 toegevoegd.

Hoe dan ook; het is een boekje geschreven door de door Europa rondreizende Roth over de joden uit Oost-Europa. Eerst gaat het over verschil in leefwereld tussen die van mensen in het Westen en joden in het Oosten. En dan gaan we eigenlijk mee op drift. We starten in de joodse sjetl en gaan vervolgens kijken hoe de joden leefden in Wenen, in Berlijn, in Parijs en hoe ze naar Amerika proberen te komen. Uiteindelijk gaat het ook als gezegd over de joden in de Sovjet-Unie.

Steeds heeft Roth wel oog voor de achterstelling, latente en soms openlijke discriminatie van de joodse nieuwkomers. Toch gebruikt hij de nawoorden om dit veel duidelijker te maken.

Ooit – en vast eerder dan over duizend jaar – zal in Duitsland zeker alles anders worden. Maar met de generatie die nu in de Hitlerjeugd opgroeit, zullen de joden noch de christenen, noch cultureel bewuste Europeanen aangename ervaringen kunnen opdoen. Het zijn Jasons drakentanden die daar zullen opbloeien. Om de volgende twe generaties Duitse heidenen te dopen zal een heel leger missionarissen nodig zijn. Zolang Duitsers geen christenen zijn, hebben de joden weinig van hen te verwachten.

Het is niet alleen een historisch interessant essay, het is ook een schokkend werkje omdat het de noodklok luidt over hoe gevluchte joden worden behandeld. Dat gaat over de jaren ’30. Ondertussen gedraagt Europa zich opnieuw schandalig als het over vluchtelingen gaat.

Het moge duidelijk zijn dat ‘racisme’ niet tot compromissen in staat is. Miljoenen proleten hebben dringend een paar honderdduizend joodse stakkers nodig om – zwart-op-wit – hun superioriteit te bewijzen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s