Hans Küng – Het Jodendom; wezen, geschiedenis en toekomst.

Hans Küng schreef een soort trilogie over Jodendom, Christendom en Islam. Dit deel verscheen in 1999 en deze vertaling pas in 2010, ik zie zelfs een nawoord uit 2011 bij de Nederlandse vertaling. Bijzonder.

Het is een fascinerend, raar en veel te dik boek.

Laat ik met het fascinerende beginnen. Deze theoloog heeft zich heel grondig verdiept in het jodendom. Het boek begint met een uiteenzetting vanaf bijbelse tijden en komt tot een indeling in paradigma’s. Het stammenparadigma, dat van de monarchale tijd, het na-exilisch jodendom, het rabbijns-synagogaal paradigma, dat van de moderniteit en ten slotte, na de holocaust dat van de na-moderniteit. Het middendeel van dit boek vond ik het meest boeiend. Hier gaat het over stromingen en ontwikkelingen in het moderne- en post-moderne jodendom. Het gaat ook over Duitsland de holocaust en de verhouding tot de joden. Küng onderzoekt aan alle kanten het begrip vergeving en onderzoekt hier ook weer de joodse geluiden. Het gaat ook over de verhouding tussen christendom en Jodendom en dus over de Jood Jezeus. Hier gaat het over de eerste joodse christelijke gemeente die via Paulus een christelijke kerk werd die zich juist ook richtte op niet-joden. Hier gaan de theologische registers wijd open. Küng schrijft met onmiskenbaar respect voor het joodse denken. Toch moet wel duidelijk worden dat hier, ondanks de voorzichtige historisch-kritische werkwijze, de wegen scheiden.

In het laatste deel van het boek gaat het over het jodendom – orthodox, conservatief en liberaal – en de staat Israël. Hier blijkt wel dat Küng zich goed kan vinden in het denken van Buber. Een denkwijze die ver af staat van de huidige Israëlitische politiek. Want Küng is kritisch over de nationalistische powerweg die Israël is ingeslagen en over het feit dat de kansen om een Palestijnse staat naast de Israëlitische te creëren niet heeft willen benutten. De politiek ten aanzien van de Palestijnen wordt uitvoerig besproken en bekritiseerd. Küng komt uit bij een pleidooi voor een ‘land voor vrede’ route.

In dit laatste deel gaat het een beetje mis. Hier is een theoloog aan het woord die ineens van alles zegt over Israël, over wereldpolitiek, over het Midden-Oosten. Ik vind het niet overtuigend overkomen en dat wordt allemaal erger doordat ik het boek veel te laat heb geleend. Het is een boek van voor 9/11, voor de tweede golfoorlog, oorlog in Afganistan, vermeende revolutie in de Arabische wereld, burgeroorlog in Syrië en opkomst van IS.

Een daarbij heeft dit boek een wonderlijke didactische stijl. Belangrijke woorden zijn vet gedrukt en regelmatig komen er opsommingen voor. Dat is eigenlijk best handig (zeker ook voor de lezer die eens wat wil overslaan…), maar komt soms ook wat schools over.

Hoe zou dit boek nu door joden zijn gelezen? Het moet duidelijk zijn dat hier niet iemand ongeïnformeerd uit zijn nek staat te zwammen. Maar ik kan me toch ook wel voorstellen dat Küng hier en daar wat pedant kan overkomen.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s