Sana Valiulina – Kinderen van Brezjnev

Pas op, een ook in het Nederlands geschreven roman door deze Valiulina, die na in Rusland Noors te hebben gestudeerd, zich op iets latere leeftijd in Nederland heeft gevestigd (1989). Ik vindt het wonderbaarlijk en het is ook een wonderlijk boek, een vierluik.

Het eerste deel speelt in Estland, in het kustplaatsje Ruha waar elke zomer toeristen neerstrijken uit andere delen van de deelrepubliek – we zitten in de Brezjnev-tijd of van de Sovjetunie. Dit deel is geschreven vanuit een meisje dat elk jaar met moeder en ik geloof ook een broertje in Ruha vakantie viert. We gaan mee in haar kinderbespiegelingen waardoorheen iets van de sovjetmaatschappij zichtbaar wordt. Op zeker moment verlaten we de ik-persoon en komt de focus meer op twee broers en hun aldoor dronken moeder te liggen. De oudste, Thomas, wordt meer en meer de bink en meidenveroveraar van het dorp.

Het tweede deel speelt in Tallin rond een groep scholieren. Het is een school met een paar jongens die veel macht hebben, een briljante wat autistische jongen die dus gepest wordt en uiteindelijk zelfmoord pleegt en het mooie nieuwe meisje van de school, misschien we die ik-persoon uit het eerste deel, die heftig door de jongens wordt misbruikt. Ook dit deel speelt zich af in de sovjettijd.

Dat geldt niet voor het volgende deel waarin de roman ophoudt een gewone roman te zijn. Hier vinden hele passages plaats in een soort droom en andere kijkend vanuit de dood naar het wereldtoneel. Centraal staat Kostja, die nota bene ook terugkeert naar Ruha, waar ook hij vaker was geweest. We zitten in de tijd na de Sovjet-Unie, de tijd waarin het een beetje Wilde-Westen was in Rusland. Er ontstonden vele vage handeltjes waarbij de grens tussen boven- en onderwereld niet duidelijk was. Kostja raakt betrokken bij een supermarkt, een initiatief van zijn flamboyante nicht. Uiteindelijk wordt hij vermoord door haar medewerkers omdat hij er achter komt hoe zonderling er wordt gewerkt.

In het laatste deel zitten we in een Russische toekomst, in een dictatuur van Gazolia, een soort Platodictatuur, opnieuw van het collectief, eigenlijk nog erger dan de ergste Sovjetunie. De dictator, de overste genoemd merkt dat er iets afbrokkelt in het land en in hemzelf. Er is een oprechte klokkenluider opgepakt, een boekhouder die heeft ontdekt hoe ambtenaren miljoenen in hun zakken hebben doen verdwijnen. Hij wordt gemarteld om te een andere toedracht te ondersteunen. Dat doet hij niet; hij weet uiteindelijk zelfmoord te plegen.

Een prachtig en interessant boek met mooie lange zinnen. Aanvankelijk had ik werkelijk geen idee waar het heen ging in dit boek. Het is een treurig boek over Rusland, macht en machtsmisbruik. Overigens ben ik attent gemaakt op dit boek door een optreden van de schrijfster in het radioprogramma Kunststof.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google photo

Je reageert onder je Google account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s