A.L. Snijders – Een handige dromer

Een bundel zeer korte verhalen van de Huygensprijswinnaar uit 2010. Ik hoorde hem eens voor de radio en het leek me bijzonder sympathieke onaangepaste man. Hij leest vers van de pers ook ZKV’s voor op vrijdagmorgen, radio 4 na 8.30 uur. Daarvan heb ik er ook wel eens eentje gehoord. Nu de bundel. Sommige van deze verhaaltjes komen over als een column; vaak gaat het wat van de hak op de tak zonder duidelijke bedoeling. Dat is dan het bezwaar wat ik een beetje tegenkom. Tegelijk vind ik zijn stijl heel fijn. Compact, geen mooischrijverij en regelmatig ook associatief. Een navolger van Nescio en Elschot, maar dat zal wel geen originele waarneming zijn.
Ondertussen heb ik nog een aantal van deze ZKV’s gelezen en mijn waardering neemt alleen maar toe. Het is een boeiend verschijnsel. Vind ik.

Advertenties

Theun de Vries – De ontsnapping

‘De ontsnapping verscheen oorspronkelijk als laatste verhaal van de bundel kampverhalen doodskoppen en kaalkoppen (1966). De afzonderlijke uitgave, twintig jaar later, wordt hierbij opgedragen aan mijn oude kampvriend Gerard Th. Vlas, voor wie Bram Valentijn geen onbekende is. Theun de Vries.’
Dit citaat staat voorin het boekje uit 1987 uitgegeven door Uitgeverij Vriendenlust Nijmegen.
Het is een verhaal van 96 pagina’s over de nog jonge Bram Valentijn die tijdens de oorlog na al een keer als betrokkene bij een bonnenkraak te zijn gepakt opnieuw is gepakt en in kamp Amersfoort terechtkomt. Het verhaal beschrijft het kampleven en de voorbereiding en uitvoering van een ontsnapping. De oorlog loopt onderhand op z’n eind en de wraak en vergelding die zullen volgen hangen al in de lucht.
Het verhaal eindigt met de gedachten van de pas ontsnapte Bram; hij stelt zich voor hoe de Nederlander in dienst van de Waffen-SS die hem in Den Haag had verhoord en vernederd door hem wordt doodgeschoten.

Theun de Vries – De Friese Postkoets

Het exemplaar dat ik hier heb ik een beduimeld gebonden boekje uitgegeven door ‘De republiek der Letteren’ zonder dat er een druk of jaartal in staat. Pa toverde het van een plek te voorschijn waar nog wat boeken lagen waarvan ik de indruk kreeg dat ze niet waard werden gevonden om in de boekenkast te pronken. Ten onrechte, weet ik nu. Het boek is in 1948 voor het eerst uitgegeven onder deze titel en dit kan best een eerste druk zijn. Eerder kwamen deze verhalen (allemaal?) terug onder de titel: ‘De tegels in de haard’ (1941).

Waar slaat nu de titel op? Er zit geen verhaal bij dat zo heet. Het enige signaal komt uit de inhoudsopgave. Daar zijn niet de hoofdstukken maar de stations op een rijtje gezet.

Het is een bundel verhalen uit Friesland, geordend naar streek, waarvan de meesten uit de wouden komen. De verteller is Wilt Tjaarda.
Laat ik nu van de week in de biep een boek aantreffen van de Vries met de titel ‘Wilt Tjaarda’, vertelligen, in 2003 uitgegeven door Querido. In dit boek komt een aantal van de verhalen uit mijn Postkoets terug.
Het boek wordt enthousiast ingeleid door Geert Mak, ook afkomstig uit die omgeving. Hij legt een link met de Wiarda- verhalen en is heel enthousiast over deze boeken van Theun de Vries. Het zijn inderdaad mooie verhalen, de één natuurlijk boeiender dan de ander, maar mooi geschreven…

Overigens is er nog een andere bundel geweest. Voorin het boek uit 2003 staat namelijk:’De eerste dertien verhalen heeft Theun de Vries gekozen uit De vertellingen van Wilt Tjaarda (1982). Dat kunnen niet dezelfde zijn als die uit de Postkoets omdat het eerste verhaal hierin helemaal niets met Wilt Tjaarda te maken heeft.

De vetgedrukte hoofdstuktitels komen in zowel ‘De Friese Postkoets’ als in Wilt Tjaarda uit 2003 voor:

De Friese Postkoets:
Foxherne
Dorp in ’t verleden
Het Heksershuis
Familieportret
Dodenmaal
Een mislukking
Het feest van het kind
God en gebod
Jufferstate
Oud kabinet
De tegels van de haard
Vrijers om Fokje
Galgenaas
Amos, de boer
Water en aarde
De derde dood

Dan zijn dit de verhalen die in Wilt Tjaarda uit 2003 voorkomen, maar niet in de Postkoets:

Pijp
Snoek
Amerika
Negotie
Spijbelen
De vierde
De pronkkamer
De pronkkeamer

Blijft de vraag over of er in de bundel uit 1982 nog verhalen zitten die hier nog niet bij staan…

Om het nog doller te maken; er blijkt nog een bundel te bestaan gebaseerd op ‘de tegels…’: ‘De namen in de boom’ uit 1967.