Live

De radio aan; ik was in afwachting van het Kerstconcert. Niet omdat het een Kerstconcert was, maar omdat de vierde van Mahler gespeeld zou worden door het Concertgebouworkest onder leiding van Jansons. Mahler met kerst, dat roept iets op van lang geleden. Enfin, ik zat dus klaar, de DAB + radio was aan en aangesloten op onze Bose- boxjes, een investering van nog geen honderd euro van een paar jaar geleden en wat ik hoorde was niet het gebruikelijke geleuter van de Radio4- presentator van dienst maar de zaal zelf. Minuten lang hoorde het gerommel in de zaal. Er kwamen mensen binnen en er zaten musici op het podium een beetje in te spelen. Een paar violisten speelden hoge snelle loopjes vast met lastige positiewisselingen en onverwachte intervallen. Dwars daar doorheen toeterde een trompettist een Mahler- flard terwijl ik op de achtergrond onbestemde geluiden hoorde van de contrabassen. Zouden ze het door hebben, is er iets mis met verbindingen? Heeft iemand een schakelaartje of een stekkertje vergeten. Het was geweldig maar stopte abrupt en ging over in een opname van een lied van Mahler voor sopraan en piano. Jammer. Toen het lied uit was begon het geleuter alsnog en daarna gelukkig de symfonie.

Live- concerten op de radio zijn wel extra bijzonder. Er gaan kleine dingen mis, in dit geval waren er af en toe ongelijkheden. Na het tweede deel werd er geklapt, elke maat die uit de radio komt is eigenlijk een verrassing ook al gaat het om muziek die al honderd jaar oud is en alleen al in het Concertgebouw vreselijk vaak is gespeeld. Toch is het bijzonder, spannend, hier kan geen CD, mp3 of youtube tegenop.

Advertenties

Canto Ostinato

IMG_0432
Vorig jaar kwam er bij Balans dit bijzondere boek uit samengesteld en deels geschreven door Wilma Rek. Het bestaat uit een interview met Simeon ten Holt, uitleg over de canto en opmerkingen van Canto- spelers en liefhebbers. Dan is er nog de weergave in keurig handschrift van de oerversie die toen Perpetuum heette en de gedrukte versie of een deel ervan om een indruk te krijgen. Er zit een CD bij met de opname van Sandra en Jeroen van Veen en ook nog een DVD. Ik kwam het boek in de biep tegen en heb me er kostelijk mee vermaakt terwijl de CD aan stond. Het boek gaat dus vooral over de Canto Ostinato, maar zeer zeker ook over ten Holt en ander werk van hem. Daarnaast over wat het stuk bij mensen te weeg heeft gebracht.

Pascal Mercier – De Pianostemmer

Een roman uit 1998 die in 2008 in het Nederlands is uitgekomen bij de Wereldbibliotheek. De Nachttrein naar Lissabon had ik jaren terug al eens gelezen. Dat vond ik een mooi boek hoewel het wel wat leegliep naar mijn idee.

Dit is een mooi boek dat wel wat dunner had gekund. Een tweelingbroer en zus schrijven elkaar schriften vol over hun leven en hun ouders. Die ouders zijn dan overleden nadat ze een operazanger – de echte vader van de tweeling –  tijdens een voorstelling in Berlijn hebben doodgeschoten. Eerst lijkt het erop dat de vader dat heeft gedaan. De moeder blijkt te hebben geschoten. De vader is vermaard pianostemmer en schrijver van opera’s die nooit zijn uitgevoerd. De moeder was ballerina maar na een ongeluk en door de morfine een zieke vrouw geworden. Welnu, dit is misschien wel de kern van de plot, maar er hangt nog van alles aan. Het is een knap boek maar te lang. Er staat gewoon te veel ballast in  en te vaak laat hij mensen op twee gedachten hinken om dan toch een keus te maken. Dat is misschien wel levensecht, maar wordt op zeker moment wel vermoeiend. De vader heeft als laatste een opera geschreven naar aanleiding van Michael Koolhaas, de novelle van von Kleist. Er is een overeenkomst tussen die twee en zo speel Kohlhaas een grote rol in het boek wat wel mooi is.

BWV 158 en 180

Dat was contrabassen in A. 180 is een rare; het begint met een recitatief en dan is er een prachtige aria voor ik meen de bas met soloviool en continuo. De hele cantate is overigens verder alleen met continuo. Na de aria volgt er nog een recitatief en met een resoluut koraal is de kantate uit.

BWV 180, Schmücke dich, o liebe Seele, is veel uitgebreider met strijkers, hobo’s, blokfluiten en dwarsfluit. In de sopraan aria zit zelfs een piccolo-cello. Daar speelt de Cb dus gewoon continuo en de piccolo riedelt daar dan doorheen. Heel mooi. Een beetje lastig dat ik dit deel en deel 5 pas tijdens de enige repetitie onder ogen kreeg…

Missa Solemnis – Beethoven – Herreweghe

Tegenwoordig is de website van Radio 4 al lang niet meer louter een uithangbord voor klassieke muziek. Je kunt er ook, behalve de radio,  allerhande muziek luisteren van nieuwe CD’s tot eerdere concerten. Wekelijks valt er zelfs iets down te loaden. Daarmee is de website veel interessanter dan mijn eigen bescheiden CD- verzameling. Ik luister dus eerder via de website naar muziek dan dat ik een CD opzet, wat natuurlijk steeds meer een ouderwets gebeuren wordt. Straks doen we daar net zo nostalgisch over als over het opzetten van een langspeelplaat.

Vanmiddag heb ik dus weer een muziekje uitgezocht van de site. Het betrof de niuewe CD van de Missa Solemnis door Phillippe Herreweghe met de zangers uit Gent en het orkest van de Champs Elysee. Ik heb het piano-uitreksel erbij gepakt en ben met aandacht gaan luisteren. Mijn conclusie is: Het gaat niet goed komen tussen dit stuk en mij. Het kan me niet pakken, ik vind het een brei – wel een knappe brei, maar het kan me maar niet boeien. Het is me ook te veel gegil. Overigens is dit het enige stuk van Beethoven waarbij ik dit heb. De Grosse Füge is ook wel een soort brei maar dat vindt ik prachtig net als de rest van de strijkkwartetten. Sonates? kom maar op. Of het nu om piano, viool of cello gaat; het gaat er bij mij allemaal in als koek. Dat geld ook voor de orkestmuziek.

Buiten Beethoven kan ook ook best wat hebben. Shostakovitsj, Schoenberg, Vermeulen, Louis Andriessen, je mag me er wakker voor maken. Enfin, ik leg me er bij neer. Voor mij geen Missa Solemnis meer. Het pianouitreksel gaat weer op de stapel en verder met waar het al mee bezig was, namelijk overgaan in een losbladig gebeuren…

 

Tot slot. Als er dan toch naar dit stuk geluisterd moet worden, luister dan naar deze opname want het is een prachtige. Anders gezegd: Het kan alleen maar erger…

Een barokcelloconcert in Baarn

Een klein kort gezellig concertje in de Pauluskerk te Baarn op 20 oktober 2012 om 15.30. Agnieska Oszanca speelde barokcello; Richard Vos klavecimbel en orgel. Op het programma muziek van Jacchini, Fiore, Bach en Gabriëlli.
De muzikanten hadden misschien niet vreselijk vaak samen gespeeld wat een verklaring zou kunnen zijn voor een aantal ongelijke inzetten. Dat deed weinig af aan de schoonheid van het geheel. Het spel van de celliste was heel expressief wat uit haar rechterhand, waarmee ze een barokstok vasthield, kwam maar ook door de inzet van het vibrato. Soms vibreert ze niet soms op het einde van een langere noot waardoor deze als het ware openbloeit. Soms is het vibrato langzaam en soms snel. Kijk, dat is nog eens gebruikmaken van dit versieringsmiddel op een muzikale manier. Heel mooi.
Er passeerden drie delen uit de tweede cellosuite in d klein van Bach en wat ze daar heel verrassend deed in het eerste deel was het inlassen van een generale pauze na het verminderde accoord (maat 48) dat het hoogtepunt vormt. Niet even een adempauze, nee, een langere pauze. Heel spannend, heel goed.
De klavecinist speelde op het orgel van Bach de ‘Aria variata alla maniera Italiana’, een aria met 10 variatie’s. Een stuk dat ik niet kende, wat voor meer orgelmuziek geldt, maar wat ik erg de moeite waard vond. Dat komt ook omdat in deze Pauluskerk het orgel heel aangenaam klinkt. Geen verstorende galm waardoor je in een orgelbrei komt te zitten, maar recht toe recht aan helder orgelspel. En in dit geval puik orgelspel.

Robert Simpson – Symphonies

A few days ago I happened to find in the local library a Hyperion box of symphonies composed by Robert Simpson, a famous british composer I had never heard of. This may tell something about my education or the cultural atmosphere I am living in. Maybe this Simpson is really wordfamous in Brittain.
Now about these symphonies. My first impression was that the music had something in common with that of Shostakovitsj. Later I read that Simpson was indeed a admiror of S., had written about Bruckner and Carl Nielsen and was a fan of the symphonic form. Thus he wrote eleven syphonies and about fifteen string quartets, not only being impressed by S. but fundamentally by Haydn and Beethoven.
Now I have heard some of the symphonies of Simpson and I think the music is in the core romantic, using a huge orchestra and a lot of the 20th century musical language like bitonality and dissonants. The music is not atonal and rithmically not extreme. For me it is a bit early to decide on my opinion about this music. However; it’s really interesting and very strange I never heard about this Robert Simpson…