Elie Wiesel

Zat ik vanmorgen al lekker wat te schrijven over Elie Wiesel en toen, floep, viel de pc uit met de mededeling dat er iets met back-ups moest gebeuren. Niemand die vraagt of het even schikt, nee, weg was mijn beeld al. Opniuew opstarten, het ging allemaal vanzelf maar ik was dus wel alles kwijt. Geen grote ramp. Het gevolg is dat het verhaal nu anders wordt. Ik had even stil gestaan bij het feit dat ik vroeger al wat van Wiesel had gelezen: ‘Een jood vandaag’ dat is de titel zoals ik die in mijn hoofd heb. Kan dus mis zijn. Ik herinner me een bundeling van artikelen, verhalen en gedichten die meer of minder betrekking hadden op Joden in de oorlog zoals het meeste van wat Wiesel heeft geschreven. Een paar jaar geleden las ik ‘Célébration Chassidique’, een boek over Chassidische verhalen.

Nu dan ben ik met twee boeken van Wiesel in de weer geweest. In de eerste plaats is dat de roman ‘Een waanzinnig verlangen om te dansen’. In dit boek kijkt Doriël, een man van middelbare leeftijd en bang krankzinnig te worden, tijdens therapie terug op zijn leven. Hij blijkt na de oorlog wees te zijn geworden. Het gaat dus om zijn verleden, om de therapie en om de interactie tussen hem en de therapeute en het feit dat hij nooit een relatie had met een vrouw. De stijl is mooi maar soms wat zonderling. Dat kan ook aan de vertaling liggen. O ja, het slot van dit boek, dat soms wat langdradig kan overkomen is toch wel een beetje verrassend. Tegelijk met het lezen van dit boek las ik de autobiografie van Wiesel: ‘Alle rivieren stromen naar zee’ (1994; Nederlandse vertaling bij Meulenhof uit 2006). Ook hier is de hoofdpersoon wees geworden, maar nu duidelijk als gevolg van de oorlog. Het boek vertelt verder over zijn jeugd in Frankrijk, zijn werk als journalist en hoe hij Jan en alleman ontmoette. Op zeker moment wordt het wel een opsomming, maar het is wel erg de moeite waard. Hij komt ondanks alle prijzen en eredoctoraten over als een bescheiden, verlegen en wijze man, niet als de gevierde grootheid. De stijl van dit boek is anders; het is ook geen roman. Hier heeft Wiesel minder moeite gedaan om het mooi te maken waar hij in de roman misschien te veel moeite heeft gedaan om er wat moois van te maken…

Advertenties

Over Stefan Zweig….

Ik kwam twee aardige websites tegen over deze interessante man:

De internationale Zweig website

En de Nederlandse variant waarvan ik dacht dat-ie al heel lang bestond. Nou, die is er dus sinds 2007.

Dan nog een toevoeing. Ik kwam vandaag (1-06-2014) het bericht tegen van een nieuwe biografie die juist ook aandacht heeft voor de Amerikaanse jaren. Hier een recentie.

Joseph Roth in Nederland – De Engelbewaarder deel 16

Van het literaire tijdschrift ‘De Engelbewaarder’ had ik nog nooit gehoord. Het blijkt te horen bij het litterair café dat gevestigd in Amsterdam dezelfde naam heeft. Voor Joseph Roth heb ik al jaren sluimerende belangstelling en zo kwam ik toevallig in het bezit van dit deel 16. Het geeft een overzicht van Roths leven en werk  en zoemt vervolgens in op zijn regelmatig verblijf in Amsterdam tijdens de jaren 30. Hij vertoefde dan in het Eden Hotel aan het Damrak. Ik vond dit een hartstikke geinig boekje; wat mij betreft is de jacht op het werk van Joseph Roth geopend…

Belle van Zuylen – Rebels en beminnelijk – brieven

Van Belle van Zuylen had ik nooit iets gelezen. Nu dus wel en dat betrof een deeltje privé-domein. Het zijn brieven die een aardige kennismaking opleveren met deze vrouw. Het is een zeer gevoelige eigenzinnige dame die schreef en muziek maakte en zelfs ook componeerde. Ze was een voorstander van de verlichting, van de rede. Ze komt in deze selectie brieven ook naar voren als iemand die geweldig investeerde in relaties en daarom enorme brieven schreef. Isabella Agneta Elisabeth is in 1740 op Zuylen geboren en heeft het grootste deel van haar leven buiten Nederland en Franstalig functionerend geleefd; Veel in de buurt van Genève. Zo maakte ze de Franse revolutie op een afstandje mee en was ze daar tegen het einde van haar leven toch ook heel kritisch over omdat bleek dat de revolutionairen op een aantal vlakken geen haar beter waren dan hun voorgangers. Belle van Zuylen verkeerde duidelijk in goede kringen en ontmoette dus ook allerhande beroemdheden waar ze in deze brieven toch heel normaal over deed. Ze stierf in 1805.

Dan nog kort over de stijl; die is mooi al is het vertaald. Mooi en ook toegankelijk als je bedenkt dat het meer dan tweehonderd jaar oud is. En dat maakt het dus wel boeiend want die tijd komt zo heel dichtbij.

Isabel Allende – De som der dagen

Eigenlijk een vervolg op ‘Paula’; deel twee van haar memoires. Ergens in het boek spreekt ze zelf van memoires en dat zijn het ook. Het zijn herinneringen aan en overdenkingen bij de jaren na het overlijden van haar dochter Paula. Het gaat over de vele toestanden in haar bonte familie, haar clan, over haar persoonlijke ontwikkeling en af en toe ook over Allende als schrijfster.

Je leert haar kennen als kleurrijk, spiritueel, familieziek en dominant. Een aantal hoofdstukken zijn als afgeronde korte verhaaltjes te lezen. Dat is wel knap.

Het boek is redelijk luchtig geschreven met regelmatig gebruik van hyperbolen; geslaagde, grappige en soms minder geslaagde overdrijvingen.

Overigens schrijf ik dit voordat we het boek vrijdag bespreken tijdens de leesclub. Naderhand zal ik de collectieve bevindingen toevoegen over dit boek waar ik matig enthousiast van ben.

Het boek heeft me wel aan het denken gezet over de Privé-domein serie. Het zou daarin niet misstaan en ik vroeg me af of het dan bij de betere of de mindere zou horen. Dat is een eerlijker vergelijk dan het te vergelijken met romans.
Binnen de deeltjes die ik heb gelezen vond ik het beter dan Döblin, Neruda en Romein Verschoor. Brieven van Flaubert vond ik veel beter en met Pessoa valt het niet te vergelijken. Canetti vond ik ook beter; misschien vond ik dit in dezelfde mate onderhoudend als Singer en de Engelenplaque van van der Heijden. Natuurlijk haalde het het niet bij Volkov of Stravinski, maar dat is dan weer geen eerlijk vergelijk omdat ik die juist met een gretige muziekbelangstelling heb gelezen.

Solsjenitsyn overleden

Een paar weken geleden is hij overleden; de man van de Goelag-archipel, de man waar de Russen toch niet zo van gediend waren, de man die een verstokte nationalist bleek te zijn, de man die redelijk onleesbare korte verhalen kon schrijven, de man die de nobelprijs voor de literatuur kreeg. De boeken die hij schreef staan strak in het gelid bij het kringloopcentrum en worden zelden gekocht.

Toch moet dat wel wat geweest zijn toen de Goelag uitkwam. Het eerste deel heb ik zo’n twintig jaar geleden gelezen en ik was er van onder de indruk. Ik herinner me nog wel een wonderlijke mengelmoes van eigen ervaringen en een soort documentair verslag. Tot mijn grote schrik kwam ik er pas zo’n zes jaar geleden achter dat er nog twee delen ‘Goelag’ waren. Ik heb ze wel maar niet de moed eraan te beginnen…
Later heb ik ‘Het Kankerpaviljoen’ gelezen, wat ik mooi vond. ‘In de eerste cirkel’ vond ik ook wel mooi, maar een beetje langdradig.

Solsjenitsyn kreeg in 1970 de Nobelprijs voor de literatuur wat sommigen nu mogelijk redelijk verwerpelijk zullen vinden. Hij kon wel schrijven en de ‘Goelag’ was wel wat. Toch lijkt Sjalamov het in deze tijd wat te winnen van de twee. Of zou dit overlijden aanleiding zijn voor herdrukken en een kleine opleving van de belangstelling? Als schrijver is hij dat naar mijn smaak toch wel waard…
Overigens viel mij op dat de belangstelling op internet enorm is. Ik voeg er nog maar een mooi voorbeeld aan