Cultuurstudie

Bij de Open Universiteit is het mogelijk om een opleiding cultuurwetenschappen te doen. Ik heb de informatie jaren geleden in huis gehad en heb daar zo mijn gedachten over laten gaan. Waarom zou ik zoiets doen? Het is natuurlijk razend interessant, maar het kost wel een smak geld. Bovendien, wat kan je ermee? Bitter weinig en wat je ermee kan had zonder zo’n opleiding misschien ook gekunt. Enfin, het is er natuurlijk nooit van gekomen, maar mijn belangstelling voor cultuur en nutteloze kennis (wat soms verdacht dicht bij elkaar ligt) is er niet minder om geworden.

Het is alweer een paar jaar geleden dat ik me heb voorgenomen die opleiding zelf te starten voor mezelf. Dat was in een half uur gedaan. Ik heb een lijst met onderwerpen gemaakt; eerlijk gezegd zonder daar nu heel diep over na te denken; het leek meer op een brainstormsessie. Er kwam dus hele lijst onderwerpen op papier te staan en toen heb ik me voorgenomen om het jaar in semesters te verdelen en voor elk onderwerp een semester te gebruiken. Er is dus een voorjaars- en een najaarssemester. Dat schoot op; ik had een curriculum, een organisatie, dat was ik immers zelf. Nu moest ik nog weten hoe een onderwerp zou worden afgerond. Dat was wel lastiger en hangt af van het onderwerp. Tot nu toe heb ik een soort leesverslagen gemaakt omdat de onderwerpen tot nu toe bestonden uit leeswerk. Verderop zie ik andere opdrachten opdoemen maar zover zijn we nog niet. Wat waren ook al weer de onderwerpen? Hier volgt de lijst zoals ik die op 17 november 2005 heb opgesteld:

Borges x

Duits x

Bijbel X

Korte verhalen uit de wereldliteratuur X

Plato x

Muziekgeschiedenis X

Korte verhalen uit de Nederlandse literatuur

Muziektheorie en compositie x

Vestdijk x

Theologie

Middeleeuwen X

Theun de Vries X

Filosofie

Poëzie X

Augustinus X

Proust

Griekse Klassieken x

Romeinse geschiedenis en klassieken x

Judaïca

Dostojevski; dat is veranderd in ‘De Russen’x

Nederlandse literatuur uit de 19e eeuw

Nederlandse literatuur uit de 17e eeuw

Shakespeare

Kunstgeschiedenis

Renaissence X

Frans (toevoeging uit zomer 2012) X

‘Goed voor ruim elf jaar studeren. Kijken wat er van komt…’ Schreef ik toen. Zo’n lijst roept natuurlijk vragen op, maar dit is niet de plek om al die keuzen te motiveren. Bovendien, omdat die lijst zo snel tot stand kwam valt er ook niet altijd heel veel te motiveren.

Welnu, we leven nu in 2008 en ik ben dus alweer even op streek want ik ben begin 2006 begonnen. Als eerste ben ik het verzameld werk van Borges gaan lezen voorzover dat in het Nederlands is vertaald. Daarnaast heb ik ‘De filosoof als literator; de innerlijke biografie van Jorge Luis Borges’ van Robert Lemm (Soesterberg, 2005, Aspekt) gelezen. Het werk van Borges bestaat uit wonderlijke korte verhalen, essays en gedichten. Juist die essays geven aanleiding tot verder leeswerk omdat Borges een zeer uitgesproken kijk heeft op literatuur. Zo heb ik kennis gemaakt met de verhalen uit duizend-en-één-nacht, IJslandse poëzie, met Stevenson, van wie ik vroeger wel ‘Tresure Island’ had gelezen, met Chesterton en de mysterieuze Gustav Meyrink van wie ik ‘De Golem’ heb gelezen. Dat zijn dus stuk voor stuk boeken waarvan ik misschien, op de Edda na, nooit op het idee was gekomen om ze te lezen. Het werd dus al snel duidelijk dat aan het begin van een semester de route naar het eind niet duidelijk zou zijn. Dat maakt het dan ook wel weer spannend.

De daaropvolgende herfst heb ik me op het Duits gestort. Op school had ik daar toen de gelegenheid zich voordeed afscheid van genomen en ik wilde dus wat inhalen en dan met name de vaardigheid om te lezen, iets wat me als scholier gewoon niet is gelukt. Ik ben begonnen met het lezen van een editie van ‘Die Zeit’ en ‘Fragen an die deutsche Geschichte’ het boek dat verscheen bij de historische tentoonstelling in het Reichstag-gebouw in 1971. Ik had de herdruk uit 1991 te pakken. Zo begon ik er een beetje in te komen en toen heb ik een aantal romans gezezen zoals ‘Der Vorleser’ van Bernhard Schlink , ‘Effie Briest’ van Theodor Fontane, ‘Der Schimmelreiter’ door Theodor Storm, ‘Der Zauberberg’ van Thomas Mann. Dat laatste was wel een soort doel: Thomas Mann in het Duits kunnen lezen want ik had in vertaling ‘Dood in Venetië’, ‘de Budenbrooks’ en als absolute topper ‘Doktor Faustus’ gelezen en was al wel een soort van liefhebber.

Het voorjaar van 2007 ben ik gestart met een historische reeks. Ik ben maar eens begonnen bij de Griekse klassieken. Herodotus had ik al wel eens gelezen en Plato zou apart aan de beurt komen. Ik heb dus, naast Homerus in verschillende vertalingen te hebben gelezen, handboeken over geschiedenis en cultuur gelezen en heb de grote toneelschrijvers gelezen en daarnaast nog wat losse dingen zoals een biografie over Alexander de Grote, de Alexanderroman uit de oudheid en ‘Anabasis’ van Xenophon. Een boeiende ontdekkingsreis.

Tijdens de herfst van 2007 was het wel tijd voor iets heel anders: Vestdijk! Ooit had ik wel ‘De Koperen tuin’ gelezen, maar dat was al wel heel erg lang geleden. Nu heb ik het opnieuw gelezen en ik moet bekennen dat ik er bijzonder weinig van herkende. In een semester kan ik niet het hele oeuvre van Vestdijk lezen. Ik heb twaalf romans gelezen en wat eromheen. Voor de biografie van Hazeu heb ik geen tijd meer gehad. Ik ben bang dat er nog een semester Vestdijk moet volgen… Want: Vestdijk is niet altijd makkelijk maar wel bijzonder de moeite waard. Waarom ken ik maar weinig Vestdijk-fans? Gelukkig heb ik er gisteren toevallig één ontmoet en dan praat je met elkaar alsof je een natuurgebied kent waar iedereen aan voorbij gaat; op naar het pretpark, op naar de top 10 in de boekhandels.

Afgelopen voorjaar ging met Plato de historische reeks weer verder. Ik heb heel diep adem gehaald en ben van voor tot achter Plato gaan lezen in de charmante vertaling van Xavier de Win. In die vertaling is er sprake van ‘gij’ en nu las ik ergens dat in een herziening van die vertaling de ‘gij’s’ zijn veranderd in ‘jij’, om het allemaal toegankelijker te maken. Op zich wen je snel aan die ‘gij’s’, eigenlijk merkt ge er niets van! Plato lezen was niet altijd makkelijk, soms heel mooi en als het om de meer politieke delen gaat regelmatig nogal irritant. Er zijn passages te vinden die, wanneer men ze anoniem in een krant zou publiceren enorme ophef zouden veroorzaken. Het is maar goed dat haast niemand Plato leest, denk ik dan.

 

 

 

Advertenties

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit /  Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit /  Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit /  Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit /  Bijwerken )

Verbinden met %s